1.1 · Czym jest psychologia
T.01 · PYTANIE1.1 · Czym jest psychologia

Jaki jest pierwszy krok metody naukowej w badaniach psychologicznych?

↓ SCROLL DALEJ
T.04 · WSKAZÓWKA1.1 · Czym jest psychologia

Metoda empiryczna opiera się na obserwacji i eksperymencie. Nie na samej argumentacji logicznej. Dlatego „ptak śpiewa, bo jest szczęśliwy” to zła hipoteza (nie zmierzysz szczęścia ptaka), ale „człowiek śpiewa, gdy czuje się szczęśliwy” już jest dobra — możesz o tym z nim porozmawiać.

OpenStax · 1.1
↓ SCROLL DALEJ
T.10 · WIDEO1.1 · Czym jest psychologia

Krótki klip wideo

↓ SCROLL DALEJ
T.14 · ZDJĘCIE1.1 · Czym jest psychologia

Umysł i zachowanie w jednym kadrze

Kolaż zdjęć ludzi z różnych kultur i wieku.

Psychologia jest dyscypliną naukową zajmującą się ludzkim umysłem i zachowaniem — w każdym wieku, kulturze, kontekście.

Ilustracja 1.1 · OpenStax
↓ SCROLL DALEJ
T.09 · FISZKA1.1 · Czym jest psychologia
↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.2 · Historia psychologii

Kto założył w 1879 roku pierwsze laboratorium psychologiczne i jako pierwszy został nazwany psychologiem?

↓ SCROLL DALEJ
T.14 · ZDJĘCIE1.2 · Historia psychologii

Wilhelm Wundt w swoim laboratorium

Portret Wilhelma Wundta i zdjęcie jego laboratorium.

(a) Wilhelm Wundt — twórca pierwszego laboratorium badawczego w psychologii. (b) Wundt ze współpracownikami w laboratorium w Lipsku.

Ilustracja 1.2 · OpenStax
↓ SCROLL DALEJ
T.10 · WIDEO1.2 · Historia psychologii

Krótki klip wideo

↓ SCROLL DALEJ
T.04 · WSKAZÓWKA1.2 · Historia psychologii

Strukturalizm (Wundt, Titchener) pyta: z czego składa się świadomość? Funkcjonalizm (James) pyta: do czego świadomość służy, jak pomaga organizmowi się przystosować? Te same zjawiska, dwie perspektywy — składowe kontra funkcja.

OpenStax · 1.2
↓ SCROLL DALEJ
T.06 · KARUZELA1.2 · Historia psychologii

Pięciu, bez których psychologii by nie było

1 / 5
Wilhelm Wundt · 1832-1920

Pierwsze laboratorium psychologiczne (Lipsk, 1879). Mierzył czasy reakcji z dokładnością do tysięcznej sekundy. Strukturalizm — szukał składowych świadomości.

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.2 · Historia psychologii

Co według Freuda było kluczem do zrozumienia problemów psychicznych pacjentów?

↓ SCROLL DALEJ
T.14 · ZDJĘCIE1.2 · Historia psychologii

Zygmunt Freud

Portret Zygmunta Freuda obok karty tytułowej jego książki.

(a) Freud miał duży wpływ na rozwój psychologii. (b) Karta tytułowa „Wstępu do psychoanalizy” (1917) — jednej z jego najważniejszych książek.

Ilustracja 1.4 · OpenStax
↓ SCROLL DALEJ
T.03 · KAZUS1.2 · Historia psychologii

Watson napisał: „Dajcie mi dziecko spłodzone przez dowolną parę rodziców i dajcie mi pełną kontrolę nad środowiskiem, w jakim będzie ono wzrastać — a sprawię, że wyrośnie na wybitnego uczonego, artystę, politycznego przywódcę, czy też, jeśli tylko będę tego chciał, zostanie pospolitym przestępcą”. Jak zinterpretować ten cytat?

↓ SCROLL DALEJ
T.04 · WSKAZÓWKA1.2 · Historia psychologii

Klatka Skinnera to pudełko, w którym zwierzę ma przycisk lub dźwignię. Wciśnięcie uruchamia wzmocnienie (jedzenie) albo karę (dźwięk), często razem z bodźcem warunkującym (światło). Urządzenie nadal jest w użyciu w badaniach nad zachowaniem.

OpenStax · 1.2
↓ SCROLL DALEJ
T.09 · FISZKA1.2 · Historia psychologii
↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.2 · Historia psychologii

Co według Maslowa staje się motywacją do działania PO zaspokojeniu podstawowych potrzeb przetrwania (pożywienie, woda, schronienie)?

↓ SCROLL DALEJ
T.10 · WIDEO1.2 · Historia psychologii

Krótki klip wideo

↓ SCROLL DALEJ
T.05 · NEWS1.2 · Historia psychologii
NEWS

Lata 50. XX wieku: rewolucja poznawcza wraca do badania umysłu

Po dekadach dominacji behawioryzmu, który odrzucał badanie „czarnej skrzynki” umysłu, nowe nurty w lingwistyce (Chomsky), neuronauce i informatyce na nowo kierują psychologów ku procesom poznawczym. W 1967 Ulric Neisser wydaje „Psychologię poznawczą” — fundamentalny podręcznik nowego ruchu.

↓ SCROLL DALEJ
T.06 · KARUZELA1.2 · Historia psychologii

Nurty psychologii w kolejności historycznej

1 / 6
1. Strukturalizm (Wundt, Titchener)

Koniec XIX w. Z czego składa się świadomość? Introspekcja jako metoda. Składowe: wrażenia, wyobrażenia, afekty.

↓ SCROLL DALEJ
T.12 · GŁOSOWANIE1.2 · Historia psychologii

Które podejście — twoim zdaniem — najlepiej tłumaczy zachowanie człowieka?

↓ SCROLL DALEJ
T.03 · KAZUS1.2 · Historia psychologii

3-letni Piotruś boi się królików tak mocno, że płacze i ucieka na sam ich widok. Jak podeszłaby do tego Mary Cover Jones, pionierka terapii behawioralnej?

↓ SCROLL DALEJ
T.09 · FISZKA1.3 · Psychologia współczesna
↓ SCROLL DALEJ
T.14 · ZDJĘCIE1.3 · Psychologia współczesna

Wielka Piątka · wymiary osobowości

Diagram pięciu wymiarów osobowości w modelu Wielkiej Piątki.

Każdy z pięciu wymiarów pokazany jest na osi: osoba z niskim wynikiem po lewej, z wysokim po prawej. Otwartość, sumienność, ekstrawersja, ugodowość, neurotyzm.

Ilustracja 1.13 · OpenStax
↓ SCROLL DALEJ
T.10 · WIDEO1.3 · Psychologia współczesna

Krótki klip wideo

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.3 · Psychologia współczesna

Czym zajmuje się psychobiologia?

↓ SCROLL DALEJ
T.14 · ZDJĘCIE1.3 · Psychologia współczesna

Ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy

Diagram ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego człowieka.

Psychobiolodzy badają związek między budową układu nerwowego a zachowaniem. (a) Ośrodkowy układ nerwowy: mózg i rdzeń kręgowy. (b) Obwodowy układ nerwowy: nerwy wychodzące do całego ciała.

Ilustracja 1.10 · OpenStax
↓ SCROLL DALEJ
T.04 · WSKAZÓWKA1.3 · Psychologia współczesna

Psychologia rozwojowa pyta: jak umysł zmienia się w czasie (od niemowlęcia po starość)? Psychologia poznawcza pyta: jak umysł działa tu i teraz (uwaga, pamięć, rozwiązywanie problemów, język)? Ta sama głowa, dwie perspektywy — zmiana i działanie.

OpenStax · 1.3
↓ SCROLL DALEJ
T.10 · WIDEO1.3 · Psychologia współczesna

Krótki klip wideo

↓ SCROLL DALEJ
T.11 · REFERENCJA1.3 · Psychologia współczesna

Główne działy współczesnej psychologii

Psychobiologia
Wpływ budowy układu nerwowego i biologii na zachowanie.
Psychologia ewolucyjna
Zachowania jako adaptacje wyłonione przez dobór naturalny.
Doznania i percepcja
Jak zmysły odbierają bodźce i jak umysł je organizuje w spójny obraz świata.
Psychologia poznawcza
Procesy umysłowe: uwaga, pamięć, język, rozwiązywanie problemów.
Psychologia rozwojowa
Zmiany fizyczne, poznawcze i społeczne w ciągu życia.
Psychologia osobowości
Stałe cechy, schematy myślenia i zachowania. Dziś — model Wielkiej Piątki.
Psychologia społeczna
Jak obecność innych ludzi wpływa na nasze myślenie i zachowanie.
↓ SCROLL DALEJ
T.10 · WIDEO1.3 · Psychologia współczesna

Krótki klip wideo

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.3 · Psychologia współczesna

Czym jest stałość przedmiotu (object permanence) w teorii Piageta?

↓ SCROLL DALEJ
T.11 · REFERENCJA1.2 · Historia psychologii

Kluczowe pojęcia · nurty i metoda

Metoda empiryczna
Zdobywanie wiedzy przez obserwację i eksperyment, w odróżnieniu od samych założeń teoretycznych.
Introspekcja
Obserwowanie własnych przeżyć psychicznych i relacjonowanie ich na bieżąco.
Strukturalizm
Kierunek zakładający, że doznania psychiczne da się zrozumieć przez rozłożenie ich na elementy składowe.
Funkcjonalizm
Kierunek zajmujący się tym, jak aktywność psychiczna pomaga organizmowi adaptować się do środowiska.
Teoria psychoanalityczna
Kierunek skoncentrowany na wpływie nieświadomości na świadome zachowania.
Behawioryzm
Kierunek skupiający się na obserwowaniu i kontroli zachowań.
Humanizm
Podejście podkreślające, że człowiek jest największą wartością i ma wrodzony potencjał dobra.
↓ SCROLL DALEJ
T.11 · REFERENCJA1.4 · Kariera zawodowa psychologa

Kluczowe pojęcia · zawody i ścieżki

Psychologia
Dziedzina nauki zajmująca się umysłem i zachowaniem.
Psycholog
Absolwent 5-letnich studiów psychologicznych (magister). Uprawniony do diagnozy, opiniowania, pomocy psychologicznej, badań i dydaktyki.
Psycholog kliniczny
Psycholog po dodatkowym 4-5 letnim szkoleniu specjalistycznym. Profilaktyka, diagnostyka i wsparcie w zaburzeniach psychicznych występujących w chorobach somatycznych. To nie terapia.
Psychoterapeuta
Absolwent 4-letnich podyplomowych studiów z psychoterapii. Do tytułu potrzebna jest własna psychoterapia, praktyka z pacjentami, superwizja i egzaminy.
Poradnictwo psychologiczne
Wzmacnianie emocjonalnych, społecznych i zawodowych aspektów życia osoby zdrowej psychicznie. Nie jest psychoterapią.
Doktor nauk humanistycznych
Stopień akademicki nadawany po obronie dysertacji.
Dysertacja
Pisemna praca naukowa przygotowana w celu uzyskania stopnia naukowego.
Post doc
Program rozwoju po doktoracie: zatrudnienie w ramach grantu na konkretny projekt naukowy, często trwający kilka lat.
↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.1 · Czym jest psychologia

Którą z poniższych umiejętności studenci psychologii mogą pozyskać w trakcie studiów?

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.1 · Czym jest psychologia

Greckie słowo „psyche” oznacza:

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.2 · Historia psychologii

Zanim psychologię uznano za dyscyplinę naukową, tematyką umysłu zajmowała się:

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.1 · Czym jest psychologia

W metodzie naukowej hipoteza to:

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.2 · Historia psychologii

Który teoretyk poparłby stwierdzenie: „Zjawisko percepcji można zbadać najlepiej przez rozłożenie doświadczenia na części składowe”?

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.2 · Historia psychologii

Kto jest znany z opracowania własnej hierarchii potrzeb?

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.2 · Historia psychologii

Rogers uważał, że autentyczność, empatia i ________ są w procesie terapeutycznym warunkami koniecznymi do zrozumienia przez pacjenta jego problemów.

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.2 · Historia psychologii

Klatka warunkowania sprawczego (tzw. klatka ________) to urządzenie wykorzystywane do badania zasad rządzących warunkowaniem sprawczym.

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.3 · Psychologia współczesna

Naukowiec zainteresowany tym, jaki związek mają zmiany w komórkach hipokampu (części mózgu odpowiedzialnej za uczenie się i pamięć) z kształtowaniem się pamięci, prawdopodobnie jest specjalistą w dziedzinie:

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.3 · Psychologia współczesna

Względnie stały zestaw schematów myślowych i cech psychicznych człowieka wpływający na zachowanie nazywany jest:

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.3 · Psychologia współczesna

W kontrowersyjnym eksperymencie Milgrama dotyczącym uległości prawie ________ uczestników badania było skłonnych na polecenie autorytetu aplikować drugiej osobie wstrząsy mogące prowadzić do śmierci.

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.3 · Psychologia współczesna

Badacz zainteresowany czynnikami, które powodują, że dana osoba jest najlepszym kandydatem na dane stanowisko, to psycholog:

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.4 · Kariera zawodowa psychologa

Żeby zostać wykładowcą psychologii na uniwersytecie prowadzącym studia 5-letnie, trzeba posiadać tytuł / stopień ________ psychologii.

↓ SCROLL DALEJ
T.01 · PYTANIE1.4 · Kariera zawodowa psychologa

Żeby pracować w charakterze psychoterapeuty, trzeba:

↓ SCROLL DALEJ
T.13 · REFLEKSJA1.4 · Kariera zawodowa psychologa

Co w twoim przypadku zdecydowało o rozpoczęciu nauki psychologii? Czego chcesz się dowiedzieć?

Otwarte pytanie. Nie ma tu dobrej odpowiedzi — tylko twoja.

Rozwijaj się · 22
↓ SCROLL DALEJ
T.13 · REFLEKSJA1.2 · Historia psychologii

Zygmunt Freud to prawdopodobnie najbardziej znana postać w psychologii. W jakich obszarach albo sytuacjach spotykasz się z odniesieniami do Freuda lub jego teorii na temat roli nieświadomości?

Pomyśl o filmach, serialach, rozmowach, reklamach, w których pojawia się „podświadomość”, „oralne”, „ego” albo „kompleks”.

Rozwijaj się · 23
↓ SCROLL DALEJ
T.13 · REFLEKSJA1.3 · Psychologia współczesna

Znasz już główne obszary badawcze psychologii. Która z nich wydaje ci się najbardziej warta głębszego poznania i dlaczego właśnie ta?

Psychobiologia, poznawcza, rozwojowa, osobowości, społeczna, kliniczna, sądowa, sportu, zdrowia, pracy i organizacji.

Rozwijaj się · 24
↓ SCROLL DALEJ
T.13 · REFLEKSJA1.4 · Kariera zawodowa psychologa

Która z opisanych ścieżek kariery wydaje ci się najciekawsza?

Psychoterapia, psychologia kliniczna, sądowa, pracy, sportu, zdrowia, psycholog dziecięcy, zwierząt, coach, diagnosta.

Rozwijaj się · 25
↓ SCROLL DALEJ
KONIEC RUNDY · PSY.01

To tyle z pierwszej rundy.

Wracaj jutro, żeby feed wrzucił ci powtórki trudniejszych elementów i nowe formaty.